Armenian Women

in search of Herstory

Archive for the category “Uncategorized”

Elbis Gesaratsian (1830-1910)

Image

First female Armenian journalist and editor of the first Armenian Newspaper for Women “Guitar”.

“The First Western Armenian periodical edited and published by a woman was Elbis Gesaratsian’s monthly called Gitar (Guitar), which ran for seven months from 1 August 1862. This short-lived periodical may have served as a model for subsequent women writers, but it was being published in progressive periodicals that invited women’s contributions that enabled Armenian women to express their views and discuss issues, including women’s rights, in a public forum read by both women and men.” – (Source: Victoria Rowe, Armenian Writers and Women’s Rights in Constantinople, Aspasia, vol 2, 2008)

Image

She died in Alexandria in 1911.

In her book titled “Namagani ar İntertsaser Hayuhis” (Letters to Armenian Educated Women’s Foundation) Elbis Gesaratsyan wrote on such female issues as woman and education, and sexual discrimination.

“You may have often experienced women who more thoughtful, more foresighted and more hard-working than their husbands; but they knowingly and blindly succumb to men who do not know the right way to do something; because the woman should be a bird without a tongue and the man, even if he is a crow, he must sing and rule with pride. Yes, my sister, these are my thoughts. Our opinions should blossom. Capable persons should take this as a duty, should activate the sluggish brains in lawful ways, should be awake in holding on to her the freedoms and should be eager to educate ourselves and encourage other women to educate themselves. We should create reading rooms and societies and possess such knowledge addressing hearts and brains so that we take steps on the way of development and be counted as human beings.”
Elbis Gesaratsian, Namagani, 1879.

Sources: Lerna Ekmekçioğlu; Melissa Bilal, Bir Adalet Feryadı – Osmanlı’dan Türkiye’ye Beş Ermeni Feminist Yazar 1862-1933, Aras Yayınevi, İstanbul, 2006, ss. 22-34.

http://www.istanbulkadinmuzesi.org/en/elbis-gesaratsyan

Photo: Aras Publishing

Advertisements

Zabel Boyajian – Զապել Պոյաճեան (1872- 1957)

Image

Poet, painter and playwright

Born in 1872 at Diarbekir (one of the ancient Armenian capitals, Tigranakerd), her father was the British Vice-Consul in Diarbekir. Her mother was an Englishwoman, a kinswoman to the poet Samuel Rogers (1763-1855). After loosing her father during the massacres of mid 1890s in Ottoman Turkey, Zabelle was sent to Cyprus  by a relief committee to help organize  an industrial home for Armenian widows and orphans and nurse the wounded and sick. She continued her education in London, and there she settled till the end of her flamboyant life as a creative and performing artist. She studied at Slade School of Fine Art and had her individual art exhibitions in London in 1910 and 1912 and in Germany in 1920 and later in Egypt, Italy and Belgium.

Her first novel Esther, was published in 1901.

She collected, translated and assembled  – partly in collaboration with Alice S. Blackwell – a voluminous album of a book titled Armenian Legends and Poems, published in 1916.

She wrote numerous articles and was a valiant campaigner for the Armenian cause. Most of her literary volumes and plays included her own illustrations. She was fluent in Armenian,  English, Itallan, Greek, Turkish,  French, Russian,  and German

She had extensive correspondence with the great Armenian literary figures of the time, particularly with Arshak Tchobanian and Avedik Issahakian.

Her painting-portrait of Raffi is now at the Tcharents Museum of Literature & Arts.

Sources: Zoryan Institute, Prof. Khachatur Pilikian

———————————————————————————————————-

Բանաստեղծուհի, նկարչուհի և դրամատուրգ

Ծնվել է 1872 թ-ին՝ Դիարբեքիրում (հայկական հնագույն մայրաքաղաքներից մեկը՝ Տիգրանակերտ): Նրա հայրը Դիարբեքիրի բրիտանական փոխհյուպատոսն էր: Մայրը անգլիացի էր՝ Սամուել Ռոջերսի ազգականը (1763-1855): 1890-ական թվականներին  Օսմանյան Թուրքիայի  ջարդերում հորը կորցնելուց հետո Զաբելը փոխօգնության կոմիտեի կողմից ուղարկվեց Կիպրոս՝ օգնելու կազմակերպել արդյունաբերության տուն հայ այրիների , որբերի  համար և բժշկելու հիվանդներին և վիրավորներին: Նա շարունակեց կրթությունը Լոնդոնում, որտեղ անց կացրեց իր վառ կյանքը որպես ստեղծարար դերասանուհի: Զաբելը ուսանեց «Սլեյդ» արվեստի դպրոցում և իր անհատական ցուցահանդեն ունեցավ Լոնդոնում 1910 և  1912թթ–ին, 1920-ին՝ Գերմանիայում, այնուհետև Եգիպտոսում, Իտալիայում, Բելգիայում:

Նրա «Esther » խորագիրը կրող առաջին վեպը տպագրվեց 1901 թվականին:

Զաբելը հավաքագրեց ու թարգմանեց «Հայկական առասպելներ ու լեգենդներ»  խորագիրը կրող գրքերի ժողովածու՝ մասամբ Ալիս Ս. Բլեքուելլի հետ համատեղ, որը տպագրվեց 1916 թվականին:

Զաբել Բոյաջյանը գրել է բազմաթիվ հոդվածներ և  եղել  Հայկական հարցի անվեհեր ջատագովներից մեկը: Նրա ստեղծագորխության աշխատանքները հաճախ ներառել են նրա իսկ  նկարազարդումները:  Նա սահուն տիրապետում էր հայերեն, ռուսերեն , հունարեն, անգլերեն, իտալերեն, ֆրանսերեն, թուրքերեն, գերմաներեն լեզուներին:

Զաբելը լայնածավալ նամակագրական կապի մեջ էր ժամանկի անվանի հայ մեծանունների հետ, մասնավորապես՝ Արշակ Չոբանյանի, Ավետիք Իսահակյանի:

Նրա ՝ Րաֆֆու դիմանկարը հիմա գտնվում է Չարենցի անվան Գրականության և արվեստի թանգարանում:

Աղբյուրները: Զորյան համալսարան, պրոֆ. Խաչատուր Փիլիկյան

 

Post Navigation